﻿TSHI?IROUKU
﻿
﻿NAA VHA KHA KHOMBO?
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿GAIDI YA MULWADZE YA U THIVHELA TSHI?IROUKU.
﻿
﻿
﻿
﻿TSHI?IROUKU NDI MINI?
﻿
﻿
﻿Tshi?irouku tshi bvelela musi tsinga dza malofha dzine dza isa muya mufhe na dzipfushi maluvhini dzi tshi thithiswa dza ita uri hu vhe na u thithisea ha maluvhi.
﻿
﻿
﻿HU BVELELA MINI MUSI VHO FARWA NGA TSHI?IROUKU
﻿Masia o fhambanaho a vhuluvhi a laula mishumo yo fhambanaho ya muvhili sa u tshimbila, u amba, u thetshelesa na u vhona. Tshinyadzo kha aya masia I ?o kwama mishumo ine a I laula. U fa ha mira?o ya muvhili, kana u sa kona u amba zwavhu?i, zwi anzela u vha hone nga murahu ha tshi?irouku, fhedzi vhunzhi ha vhathu vha a fhola, vhunga ma?we masia a vhuluvhi a tshi bvela phan?a na mushumo wonoyo
﻿
﻿
﻿NAA NDI NGA ITA MINI U THIVHELA TSHI?IROUKU
﻿
﻿ZWITHU ZWA KHOMBO ZWINE ZWA SI KONE U SHANDUKISWA
Mi?waha 
Muthu a tshi khou ralo u hula, na khonadzeo ya u farwa nga tshi?irouku I vha nnzhi
Mbeu
Vhanna ndi vhone vhane vha vha kha khombo khulwane ya u farwa nga tshi?irouku u fhira vhafumakadzi
?ivhazwakale ya Mu?a
Hu na khombo khulwane arali mura?o wa mu?a u na vascular disease, daibethisi (vhulwadze ha swigiri), malofha mahulwane, tshi?irouku kana vhulwadze ha mbilu.
ZWITHU ZWA KHOMBO ZWINE ZWI NGA SHANDUKISWA
Mutsiko wa malofha 
Mutsiko wa malofha ndi vhulwadze vhune ha vhulaha ho fhumula. Mutsiko wa malofha u tea u eliwa tshifhinga tsho?he
U daha fola
Ndi tshone tshithu tshihulwane tshine tsha vhanga tshi?irouku, vhulwadze ha mbilu na u valea ha tsinga dza malofha maluvhini (Transient Ischemic Attack (TIA))
Vhulwadze ha mbilu
﻿
Zwithu zwa khombo nga maan?a zwine zwa vhanga vhulwadze ha mbilu vhune ha ha ita uri muthu a vhe na tshi?irouku , hune malofha a si kone u tshimbila zwi tshi khou itiswa nga govho la malofha vhuluvhini.
Daibethisi
Hu tea u vha na ndangulo yavhu?i ya daibethisi nga u langa ku?ele kwavho/ nyonyoloso na/kana nga u nwa mishonga
Kholesi?iroli nnzhi
Ndaulo yavhu?i ya kholesi?iroli nga u ?a zwi?iwa zwi re na kholesi?iroli ?hukhu


U vha na muvhili
Vhalwadze vha re na muvhili vha na khonadzeo khulwane ya u farwa nga vhulwadze ha swigiri, mutsiko wa malofha
﻿Kha vha ?e zwi?iwa zwavhu?i uri vha dzule vho takala
Halwa
U nwa muthu a sa imi ho sumbedzwa hu hone tshiitisi tsha tshi?irouku. Kha vha fhungudze u nwa halwa

﻿VHA ELELWE; MUTAKALO WAVHO U ZWAN?ANI ZWAVHO!!
﻿
﻿NAA TSUMBADWADZE DZO ?OWELEAHO DZA TSHI?IROUKU NDI DZIFHIO?
﻿
﻿
﻿* U kulea nungo, u fa zwipfi kana u oma khofheni na zwan?a na milenzhe kha sia ?ithihi kana kha masia o?he a muvhili.
﻿* U si tsha vhona zwavhu?i kha i?o ?ithihi kana kha o?he. U si tsha vhona nga ma?o o?he.
﻿* U kundelwa u amba na u pfesesa.
﻿* U farwa nga dzungu, u sa kona u ima kana u sokou wa hu si na tshiiitisi kana u tshimbila nga u pepeleka
﻿* U re?wa nga ?hoho ( nga maan?a yo kalulesaho na ine ya  sokou bvelela tshikhalani.
﻿
﻿
﻿KHA VHA ?OLE URI VHA KHA KHOMBO NNGAFHANI YA TSHI?IROUKU NGA U ?ADZA IYI KHWESENEE
﻿
﻿
﻿VHAFUMAKADZI                    
﻿
﻿
﻿                   DZIPHOINDI          ZWIKORO  
﻿    
﻿1. Mutsiko wa malofha 
﻿musi mbilu yavho I tshi kukumuwa      85-94                            0
﻿     Arali vha sa khou nwa misho-                   95-106                          1
﻿     nga ya u tsitsa mutsiko wa                       107-118                         2
﻿     malofha na nomboro ya n?hesa                   119-130                          3  
﻿     ya tshikalo tshavho tsha mutsiko wa 
﻿     malofha musi mbilu yavho I tshi 
﻿     kukumuwa 
﻿     tsha  zwino ndi:                                             131-143                          4
﻿      
﻿ 		                                                     144-155                           5
﻿                                                                           156-167                           6
﻿                                                                           168-180                           7
﻿   kana                                                                181-192                           8
﻿                                                                           193-204                           9   
﻿                                                                           205-216                         10
﻿                                                     
﻿
﻿
﻿
﻿Arali vha tshi khou nwa mishonga ya  	            84-94			0
﻿u tsitsa mutsiko wa malofha nahone 		 95-106		1
﻿nomboro ya u thoma ya (n?hesa) ya 		107-113		2
﻿tshikalo  tshavho tsha mutsiko wa malofha musi
﻿mbilu I tshi kukumuwa                                           114-119		3
﻿tsha zwino ndi:                      		             120-125		4
﻿126-131 5
﻿132-139 6
﻿140-148 7
﻿149 -160		8
﻿161- 204		9
﻿ 205-216              10
﻿
﻿
﻿2. Daibethisi (vhulwadze ha swigiri)							
﻿ Arali vha na ?ivhazwakale ya Daibethisi:		3
﻿ Arali vha si na ?ivhazwakale:				0									
﻿3. U daha fola										
﻿    Arali vha tshi daha:					3
﻿    Arali vha sa dahi:					           0	
﻿
﻿4. Vhulwadze ha mbilu						
﻿  Arali vha na ?ivhazwakale ya malwadze
﻿ a mbilu (vhulwadze      					 2
﻿  ha mbilu, tshi?havhi khanani, u sekena ha               0
﻿  tsinga dza malofha dza mbilu u sekena ha 
﻿ dziathari kha milenzhe kana u ima ha mbilu) 
﻿  nga nn?a ha tshi?irouku
﻿
﻿
﻿5. Artial Fibrillation				                                            
﻿ Arali vha na ?ivhazwakale ya u divhitha                   5
﻿ ha mbilu nga u ?avhanya hu songo ?oweleaho:      0
﻿Arali vha si na ?ivhazwakale:
﻿
﻿6. Nyonyoloso ya muvhili							  	
﻿A hu na nyonyoloso				     1		
﻿?hukhu, dzo linganelaho kana dza u kon?a  0
﻿
﻿?HANGANYELO YA ZWIKORO YA VHAFUMAKADZI			
﻿
﻿Zwikoro: phoindi dza 0-4. Khombo ?hukhu . Phoindi dza 5-10 =khombo ya vhukati. 
﻿Vha dzhiele nzhele uri, tshikoro tsha hu tou vha muanganyelo wa khombo ine I nga bvelela kha vhone hu tshi vhambedzwa na lushaka nga u angaredza. 
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿VHANNA                    
﻿
﻿
﻿                    DZIPHOINDI          ZWIKORO  
﻿    
﻿1. Mutsiko wa malofha musi mbilu           97-105                         0
﻿   I tshi kukumuwa
﻿  Arali vha sa khou nwa misho-                  106-115                          1
﻿  nga ya u tsitsa mutsiko wa                       116-125                          2
﻿  malofha na nomboro ya (n?hesa)             126-135                          3  
﻿  ya tshikalo tshavho  tsha mutsiko
﻿ wa malofha musi mbilu yavho I tshi           136-145                          4
﻿ kukumuwa tsha zwino  ndi:                        146-155                          5
﻿                                                                     156-165                          6
﻿                                                                     166-175                          7
﻿   kana                                                           176-185                         8
﻿                                                                      186-195                         9   
﻿                                                                      196-205                        10
﻿                                                     
﻿
﻿
﻿
﻿Arali vha tshi khou nwa mishonga ya  	    97-105		0
﻿u tsitsa mutsiko wa malofha nahone 	    106-112		1
﻿nomboro ya u thoma ya (n?hesa) ya 	    113-117		2
﻿tshikalo tshavho tsha mutsiko wa malofha   118-123		3
﻿musi mbilu yavho I tshi kukumuwa tsha
﻿zwino ndi:                                                            124-129 		4
﻿      130-135	           5
﻿136-142                 6
﻿143-150                 7
﻿151 -161		 8
﻿162- 176		 9
﻿177 -205               10
﻿
﻿
﻿2. Daibethisi (vhulwadze ha swigiri)							
﻿ Arali vha na ?ivhazwakale ya Daibethisi:		2
﻿ Arali vha si na ?ivhazwakale:				0									
﻿3. U daha fola										
﻿    Arali vha tshi daha:					3
﻿    Arali vha sa dahi:					           0	
﻿
﻿4. Vhulwadze ha mbilu						
﻿  Arali vha na ?ivhazwakale ya malwadze
﻿  a mbilu (vhulwadze                                                  4
﻿  ha mbilu, tshi?havhi khanani, u sekena ha              0
﻿  tsinga dza malofha dza mbilu u sekena ha 
﻿  dziathari kha milenzhe kana u ima ha mbilu) 
﻿  nga nn?a ha tshi?irouku
﻿
﻿
﻿5. Artial Fibrillation				                                            
﻿ Arali vha na divhazwakale ya u divhitha                 4
﻿ ha mbilu nga u ?avhanya hu songo ?oweleaho:     0
﻿Arali vha si na ?ivhazwakale:
﻿
﻿6. Nyonyoloso ya muvhili							  	
﻿A hu na nyonyoloso				            1		
﻿?hukhu, dzo linganelaho kana dza u kon?a         0
﻿
﻿?HANGANYELO YA ZWIKORO (ya vhanna)			
﻿
﻿Zwikoro: phoindi dza 0-4= Khombo ?hukhu . Phoindi dza 5-10 =khombo ya vhukati. 
﻿Vha dzhiele nzhele uri, tshikoro hu tou vha muanganyelo wa khombo ine I nga bvelela kha vhone hu tshi vhambedzwa na lushaka nga u angaredza
